Voor veel mountainbikers eindigt het seizoen zodra sneeuw, nattigheid en korte dagen de vertrouwde trails overnemen. Toch hoeft je mountainbike in de winter helemaal niet in de schuur te blijven staan. Afhankelijk van waar je zin in hebt, kun je met een fatbike door besneeuwde landschappen rijden, uitwijken naar de mildere Middellandse Zeekust, bijzondere trails onder de grond ontdekken of onafhankelijk van het weer in een indoor bikepark aan je techniek werken. We laten je een aantal bijzondere bestemmingen voor een MTB-avontuur in de winter zien.
Onderwerpen:
- Mountainbiken in de sneeuw: fatbike-avonturen in de winter
- Winterbiken op de Ochsenkopf in het Fichtelgebergte
- E-fatbiketochten in het Zwarte Woud
- Fatbiken in de sneeuw van Livigno
- Finale Ligure: wintertrails in plaats van sneeuw
- Mountainbiken onder de grond in Kamsdorf
- Indoor bikeparks voor de winter
- Indoor Mountainbike Almere
- Stride Indoor Bike Park in Straatsburg
- AREA 47 Indoor Bikepark in het Ötztal
- Tips voor je MTB-tocht in de winter
Mountainbiken in de sneeuw: fatbike-avonturen in de winter
Sneeuw betekent niet automatisch dat je fietsseizoen voorbij is. Met voldoende brede banden, een lagere bandenspanning en een iets aangepaste rijtechniek kun je op vastgereden sneeuw verrassend goed mountainbiken. Fatbikes bieden dankzij hun zeer brede banden bijzonder veel draagvermogen. Op geprepareerde winterpaden en compacte sneeuw komen ze verder waar smallere MTB-banden al snel wegzakken.
Je hoeft hiervoor niet meteen zelf een fatbike te bezitten. In verschillende wintersportregio's zijn nog steeds verhuurders en begeleide tochten met gewone fatbikes of e-fatbikes te vinden. Zeker als je winterbiken voor het eerst wilt proberen, is dit een goede manier om kennis te maken met de sport zonder meteen een extra fiets aan te schaffen.
Belangrijk: niet ieder besneeuwd wandelpad of iedere langlaufloipe mag met een fiets worden gebruikt. Controleer daarom vóór je tocht altijd welke routes zijn toegestaan, wat de actuele sneeuwcondities zijn en of er seizoensgebonden afsluitingen gelden.
Fichtelgebergte: winterbiken rond de Ochsenkopf
De Ochsenkopf in het Fichtelgebergte is bij veel mountainbikers al bekend als zomerbestemming. Het trailaanbod is hier inmiddels opnieuw flink uitgebreid. In de winter verandert het karakter van de regio echter compleet: in plaats van liftondersteuning en bikepark-afdalingen draait het dan om besneeuwde paden, winterlandschappen en tochten op eigen kracht.
Het Bullhead House aan de zuidkant van de Ochsenkopf is een goede uitvalsbasis voor een winter-bikeweekend: je kunt direct vanuit de accommodatie aan je tocht beginnen en ook overnachtingen en huurmateriaal zijn ter plaatse beschikbaar. Vooral de regelmatig geprepareerde winterwandelpaden rond de berg zijn interessant. Ze zijn breed genoeg om bij geschikte sneeuwcondities ook met een fatbike te rijden. Op goed vastgereden paden kunnen zelfs verrassend vloeiende sneeuwtrails ontstaan.
Zoals altijd wanneer verschillende gebruikers winterpaden delen, staat rekening houden met wandelaars voorop. Langlaufloipes zijn daarentegen geen MTB-trails. Houd je daarom aan de lokaal vrijgegeven routes en controleer voor vertrek de actuele omstandigheden.
Wil je winterbiken voor het eerst proberen, dan is het Fichtelgebergte bovendien interessant omdat je mountainbiken eenvoudig kunt combineren met een wintervakantie en andere activiteiten zoals sneeuwschoenwandelen of langlaufen.
Zwarte Woud: met de e-fatbike door de winter
Ook het Zwarte Woud biedt in de winter een interessante combinatie van besneeuwde hoger gelegen gebieden, boswegen en mildere dalen. Afhankelijk van weer en hoogte kunnen de omstandigheden binnen enkele kilometers sterk verschillen – van droge bosgrond tot diepe sneeuw.
In Lautenbach in het Renchtal is Fat Stevens nog altijd actief als gespecialiseerde verhuurder van e-fatbikes. Je kunt er fietsen huren of deelnemen aan begeleide tochten door het Renchtal en het Zwarte Woud. Elektrische ondersteuning kan in de sneeuw prettig zijn, want brede banden en een zachte ondergrond zorgen voor aanzienlijk meer rolweerstand dan op droge zomertrails.
Ook met een motor moet je een wintertocht niet onderschatten. Kou, sneeuw en nattigheid vragen meer energie, terwijl de actieradius van een e-bikeaccu bij lage temperaturen kan afnemen. Plan daarom wat conservatiever en informeer vooraf naar de sneeuw- en routecondities.
Italië: fatbiken in de winter in Livigno
Livigno behoort in de zomer tot de bekendste fietsbestemmingen van de Alpen – maar ook in de winter hoeft de fiets hier niet stil te staan. De hooggelegen wintersportplaats heeft fatbiken inmiddels stevig geïntegreerd in het winteraanbod.
Bijzonder praktisch: Livigno heeft gemarkeerde en geprepareerde winterroutes die ook voor fatbikes zijn vrijgegeven. Daaronder bevindt zich een ongeveer 20 kilometer lange, relatief eenvoudige route door het dal. Andere gemarkeerde winterpaden worden regelmatig gecontroleerd en na sneeuwval geprepareerd.
Wil je het rijden op sneeuw niet helemaal op eigen houtje proberen, dan kun je deelnemen aan begeleide fatbiketochten of een fiets huren bij verschillende verhuurpunten. Naast gewone fatbikes zijn er ook e-fatbikes beschikbaar. Daardoor is Livigno geschikt voor zowel ervaren mountainbikers als voor wie winterbiken gewoon eens wil uitproberen.
Het grote voordeel ten opzichte van veel andere winterbestemmingen: mountainbiken is hier niet zomaar een geïmproviseerde nevenactiviteit. De infrastructuur voor winterfietsers maakt deel uit van het toeristische aanbod van de regio.
Finale Ligure: wintertrails in plaats van sneeuw
Geen zin in sneeuw? Dan kan de winter juist het perfecte moment zijn om naar het zuiden te rijden. Finale Ligure aan de Ligurische kust behoort tot de bekendste mountainbikeregio's van Europa en biedt een enorm netwerk met meer dan 200 trails.
Dankzij het milde mediterrane klimaat kan er in de regio vrijwel het hele jaar worden gereden. Vooral de lager gelegen trails dicht bij de kust blijven in de winter vaak sneeuwvrij. Tegelijkertijd is het een stuk minder heet dan in de zomer, waardoor langere tochten en beklimmingen aangenamer kunnen zijn.
Finale staat bekend om natuurlijke, vaak rotsachtige enduro- en all-mountaintrails. Veel routes zijn technisch uitdagend en verschillen duidelijk van de aangelegde lijnen in een traditioneel bikepark. Voor veel routes is een moderne trail- of enduromountainbike daarom een passende keuze.
Ook aan de Riviera blijft het belangrijk om het weer in de gaten te houden. Langdurige regen kan de trails glad maken, terwijl er in de hoger gelegen gebieden rond de Colle del Melogno in de winter wel degelijk sneeuw kan liggen. Controleer daarom vooraf de actuele omstandigheden en kies indien nodig voor lager gelegen routes dichter bij de kust.
Voor mountainbikers die in de winter gewoon op 'normale' trails willen blijven rijden en niet willen uitwijken naar sneeuw of indoorhallen, is Finale Ligure een van de interessantste bestemmingen in Europa.
Thüringen: mountainbiken onder de grond in de mijn van Kamsdorf
Wil je geen sneeuw of regen maar wel een echt trailavontuur, dan vind je in Thüringen een van de meest bijzondere MTB-ervaringen van Duitsland: mountainbiken in de voormalige ertsmijn van Kamsdorf.
De aanbieder heet tegenwoordig Trailwerk en organiseert nog altijd begeleide ondergrondse tochten voor verschillende niveaus. Het routenetwerk loopt door smalle mijngangen en grotere ondergrondse ruimtes. Technische passages, golven, bochten en andere trailelementen zorgen ervoor dat dit veel meer is dan alleen een gewone mijnrondleiding met de fiets.
Afhankelijk van de gekozen tocht richt het aanbod zich op recreatieve mountainbikers, actieve rijders of ervaren endurorijders. Basiservaring op de mountainbike is in ieder geval nodig. De tochten worden begeleid door gidsen en combineren mountainbiken met informatie over de geschiedenis van de voormalige mijnbouw.
Het grote voordeel in de winter ligt voor de hand: onder de grond spelen weer en sneeuw vrijwel geen rol. Tegelijkertijd is de ervaring zo bijzonder dat een bezoek niet alleen als slechtweeralternatief de moeite waard is.
Indoor bikeparks: mountainbiken onafhankelijk van het weer
Wanneer regen, sneeuw of doorweekte trails buiten rijden lastig maken, zijn indoor bikeparks een goed alternatief. Anders dan klassieke skate- of BMX-hallen bieden sommige locaties inmiddels echte MTB-parcoursen met klimmetjes, afdalingen, technische obstakels en verschillende moeilijkheidsniveaus.
Het aanbod in Europa is nog overzichtelijk, maar heeft zich de afgelopen jaren verder ontwikkeld. Vooral in Nederland, Frankrijk en Oostenrijk zijn momenteel interessante locaties te vinden.
Nederland: Indoor Mountainbike Almere
Het voormalige indoor bikepark Wood15 in Sittard bestaat niet meer. Tegenwoordig vind je in Almere een zeer geschikt alternatief: in een omgebouwde kas is een ongeveer vier kilometer lang, volledig overdekt mountainbikeparcours aangelegd.
De hoofdroute is blauw gemarkeerd en geschikt voor rijders die al over enige basiservaring op de mountainbike beschikken. Onderweg kun je kiezen voor moeilijkere rode, zwarte en dubbelzwarte passages. Daardoor kunnen mountainbikers met verschillende niveaus samen starten en onderweg hun eigen extra uitdagingen kiezen.
Het parcours bevat onder andere bochten, korte klimmetjes en afdalingen, houten passages, rockgardens, skinnies, North Shore-elementen, wallrides en drops. Heb je je eigen mountainbike niet bij je, dan kun je ter plaatse ook een fiets huren.
Voor techniektraining in de winter is Almere bijzonder interessant: in plaats van alleen afzonderlijke sprongen of een pumptrack te oefenen, kom je tijdens een langere ronde steeds opnieuw verschillende technische situaties tegen.
Frankrijk: Stride Indoor Bike Park in Straatsburg
Het Stride Indoor Bike Park in Straatsburg behoort nog altijd tot de bekendste indoorlocaties van Europa. Op ongeveer 12.000 vierkante meter zijn verschillende zones ingericht voor uiteenlopende fietstypes en niveaus.
Mountainbikers kunnen er onder andere werken aan rijtechniek, balans en bochtentechniek. Daarnaast zijn er een pumptrack, XC-georiënteerde zones, jumplines, een foam pit en freestyle-elementen. Daardoor is Stride zowel geschikt voor beginners die zekerder op de fiets willen worden als voor ervaren rijders die gericht aan sprongen of technische passages willen werken.
Een extra voordeel: Straatsburg is vanuit Zuidwest-Duitsland snel bereikbaar en daardoor ook geschikt voor een dagtrip. In weekenden en bij slecht weer kan het echter druk worden. Heb je een huurfiets nodig of wil je een cursus volgen, controleer dan vooraf de actuele beschikbaarheid.
Oostenrijk: AREA 47 Indoor Bikepark in het Ötztal
Ook Oostenrijk heeft inmiddels een interessante winterbestemming voor mountainbikers. Het Indoor Bikepark van AREA 47 aan het begin van het Ötztal is ook tijdens het winterseizoen geopend.
Tot het aanbod behoren onder andere een pumptrack, flowline, jumpline en een techniekgedeelte met verschillende hindernissen. Hier kun je bijvoorbeeld drops, kombochten, haarspeldbochten, wortels en rockgardens trainen.
Het park is daardoor minder bedoeld voor lange MTB-rondes en vooral interessant voor gerichte techniektraining. Wil je in de winter aan je bochtentechniek, sprongen of bikecontrol werken, dan kun je hier vaardigheden verbeteren die in het voorjaar direct van pas komen op de trail.
Door de ligging in het Ötztal kun je een bezoek bovendien goed combineren met een traditionele wintersportvakantie. De openingsdagen verschillen gedurende het seizoen, dus controleer voor vertrek altijd de actuele kalender.
Mountainbiken in de winter: hier moet je op letten
Mountainbiken in de winter verschilt op verschillende punten duidelijk van een normale zomertocht. Dat geldt ongeacht of je door de sneeuw rijdt, op natte trails in het middelgebergte onderweg bent of juist kiest voor mild winterweer aan de Middellandse Zee.
Routeplanning en daglicht
In de winter worden de dagen snel kort. Plan je route daarom wat conservatiever dan in de zomer en controleer niet alleen het weer en de temperatuur, maar ook de zonsondergang en de actuele toestand van de paden. Vooral in de bergen kan een zonnige zuidhelling volledig sneeuwvrij zijn, terwijl op een schaduwrijke noordhelling enkele kilometers verderop nog sneeuw of ijs ligt.
Betrouwbare fietsverlichting hoort daarom ook bij een geplande dagtocht in je uitrusting.
Banden en grip
Welke band geschikt is, hangt sterk af van de ondergrond. Op zachte of vastgereden sneeuw zorgen brede banden en een iets lagere bandenspanning voor een groter contactoppervlak. Een open, grof profiel biedt daarnaast extra grip in sneeuw en modder.
Op bevroren paden kunnen speciale banden met spikes juist nuttig zijn. In diepe, losse sneeuw vervangen spikes echter niet het extra draagvermogen van een brede band. Bij de MTB-banden vind je verschillende profielen voor uiteenlopende omstandigheden.
Je fiets schoonmaken na natte ritten
Modder, water en vooral strooizout belasten de aandrijving, lagers en andere metalen onderdelen. Zet je mountainbike na een natte wintertocht daarom niet zomaar vuil weg. Verwijder het ergste vuil, droog de fiets en controleer de ketting regelmatig.
Bij langdurig natte omstandigheden is een smeermiddel dat geschikt is voor vochtig weer een goede keuze. Passende producten vind je bij fietsreparatie en onderhoud.
Remmen en vering controleren
Nattigheid en vuil verhogen de slijtage van remblokken. Controleer daarom vooral tijdens langere wintertochten regelmatig de remblokken en remschijven. Gesinterde of metalen remblokken kunnen onder natte en modderige omstandigheden duurzamer zijn, mits je rem en remschijf voor dit type blok zijn goedgekeurd.
Ook een verende voorvork en demper kunnen bij lage temperaturen iets anders aanvoelen, omdat smeermiddelen en afdichtingen op kou reageren. Dat betekent niet dat moderne vering in de winter fundamenteel ongeschikt is – grote temperatuurverschillen kunnen wel invloed hebben op de afstelling.
Bescherm de accu van je e-MTB tegen kou
Wie met een elektrische mountainbike rijdt, moet rekening houden met een wat kleinere actieradius. Lage temperaturen verminderen tijdelijk de beschikbare accucapaciteit.
Bewaar een uitneembare accu daarom bij voorkeur op kamertemperatuur en plaats hem pas vlak voor vertrek in de fiets. Na een zeer koude tocht kun je de accu het beste eerst op kamertemperatuur laten komen voordat je hem oplaadt. Op sneeuw is het bovendien verstandig om bij het wegrijden niet meteen de hoogste ondersteuning te gebruiken, zodat het achterwiel niet onnodig doorslipt.
De juiste kleding
Voor mountainbiken in de winter werkt het laagjesprincipe bijzonder goed. Meerdere dunne lagen kun je onderweg gemakkelijker aanpassen aan temperatuur en inspanning dan één zeer dikke jas. Belangrijk is vooral dat je tijdens een intensieve klim niet volledig oververhit raakt en voor langere afdalingen een extra winddichte laag bij je hebt.
Handen en voeten worden vaak het snelst koud. Winterhandschoenen moeten daarom voldoende warmte bieden maar tegelijk genoeg bewegingsvrijheid behouden om remmen en schakelaars nauwkeurig te bedienen. Bij schoenen is het belangrijk dat dikkere sokken er niet voor zorgen dat je voeten worden afgekneld.
Onder je fietshelm kun je een dunne helmmuts of een daarvoor bedoelde wintervoering dragen. Een dikke muts mag de juiste pasvorm van de helm niet beïnvloeden. Of je kiest voor een halve schaal of een fullfacehelm hangt vooral af van de trail en je rijstijl – niet van de buitentemperatuur.
Winterstop? Niet per se
Mountainbiken in de winter kan van alles betekenen: met brede banden over geprepareerde sneeuwpaden rollen, bij milde temperaturen endurotrails aan de Middellandse Zee rijden, onder de grond een voormalige mijn verkennen of in een indoor bikepark aan je techniek werken.
Welke variant het beste bij je past, hangt vooral af van de vraag of je sneeuw wilt opzoeken of juist wilt vermijden. Controleer in ieder geval kort voor je tocht nogmaals de lokale omstandigheden – vooral bij outdoorbestemmingen kunnen sneeuw, regen of seizoensgebonden afsluitingen de mogelijkheden op korte termijn veranderen.
Wil je je fiets voorbereiden op het koude seizoen, dan vind je bij Bikester onder andere MTB-banden, fietsverlichting en producten voor fietsreparatie en onderhoud.